Araç Değer Kaybı Tazminatının Hukuki Temeli
Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK m.49) haksız fiil sorumluluğu ilkeleri uyarınca, trafik kazası neticesinde başkasının kusurlu eylemiyle maddi zarara uğrayan herkes, zararının eksiksiz olarak giderilmesini talep etme hakkına sahiptir. Bir trafik kazasında Araçın sadece tamir masraflarının karşılanması zararın tümüyle giderildiği anlamına gelmez. Kusurlu işlem neticesinde onarım gören Araçın, ikinci el otomobil piyasasındaki rayiç bedelinde meydana gelen görünmez düşüşe "Araç Değer Kaybı" diyoruz.
Önceleri bu uyuşmazlıklar doğrudan Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne götürülmekte ve bilirkişi atanması, tebligat aşamaları, duruşmalar derken yıllarca süren mağduriyetlere yol açmaktaydı. Günümüzde, bu gibi standart zararların çok daha pratik bir yolla çözülmesi maksadıyla kanunla ihdas edilen Sigorta Tahkim Komisyonu (STK) yapısı devrededir. Bursa merkezli Ekser Hukuk uzmanlığı dahilinde ofisimiz, hem yerel boyutta hem de tahkim sistemindeki online altyapıyı kullanarak tüm Türkiye geneli hasar dosyalarında sonuç almaktadır.
Tahkime Gidebilmenin Ön şartları
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurunun katı usuli kuralları, Karayolları Trafik Kanunu ve Sigorta Tahkim usul esaslarında düzenlenmiştir:
- 1. Zorunlu Başvuru Şartı: Tahkime gidebilmek veya dava açabilmek için öncelikle zarara sebep olan Araçın Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortasına iadeli taahhütlü posta veya KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) Araçılığıyla tüm belgeler sunularak resmi ön başvuruda bulunulması mecburidir.
- 2. 15 Günlük Bekleme Süresi: Sigorta şirketine yapılan tebligattan itibaren 15 gün geçmeden yahut şirket ret cevabı / kısmi ödeme (eksik bedel) iradesi bildirmeden STK'ya başvurulamaz. Aksi takdirde dosya reddolur.
- 3. Haklılık veya Kısmi Haklılık Gerekir: Meydana gelen kazada %100 tam kusurlu taraf sizsiniz, kendi zararınızı sadece Kasko sigortanız kapsamında teminat altına aldıysanız talep edebilirsiniz, karşı tarafın sigortasından değer kaybı alınamaz.
Serbest Piyasa Koşullarına Göre Hesaplama (Anayasa Mahkemesi Kararı)
Uzun yıllar Sigorta Bilgi Merkezi Formülleri adı verilen ve değer kayıplarını gerçekçi olmayan komik oranlarıda tutan matematik formülleri kullanılmıştır. Ancak Anayasa Mahkemesi'nin "hak arama hürriyetini ve mülkiyet hakkını İhlal ettiği" gerekçesiyle verdiği iptal kararlarından sonra durum değişmiştir.
Şu anki güncel içtihatlara ve Sigorta Genel şartları Revizyonlarına göre; değer kaybı hesaplamasında Araçın kilometresi, modeli, markası ve donanımı gibi unsurlar ile kaza tarihi itibariyle serbest ikinci el otomobil piyasasındaki rayiç değeri dikkate alınarak 'hakkaniyete uygun' gerçek bir fark hesaplaması yapılmaktadır.
Pert (Tam Hasarlı) Araçlarda Durum Ne Olur?
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin kökleşmiş içtihatlarında ve güncel Tahkim Hakem Sinerji kararlarında sıklıkla altı çizilen husus; tam hasara (pert) uğrayan araçlarda ayrı bir değer kaybı hesabı yapılamayacağıdır. Zira pert olan vasıtanın onarım görerek yeniden piyasaya aynı işlevsel mahiyette sürülmesi söz konusu değildir. Bu vakalarda, kaza tarihindeki Araçın tam rayiç bedeli ile sovtaj (hurda) bedeli arasındaki bakiye "zarar" olarak sigortadan talep edilir.
Orijinal Plastik Parça İstisnası
Tamponlar, aydınlatma grubu (far), plastik dodikler veya silecek aksamı gibi, değişimi veya boyanması Araçın şase bütünlüğünde ya da kaporta aksamında kalıcı bir eksilmeye yol açmayan unsurlar değer kaybına dahil edilmemektedir. Ancak metalik bir bağlantısı olmamasına karşın çok yüksek meblağlı sensör barındıran kompleks yapılar (radar cihazları) sigorta uyuşmazlığında spesifik bilirkişi tartışmalarına gebedir.
Siz de hasar dosyalarınızda yıllarca mahkemeleri beklemek yerine teknik bir altyapı ile ortalama birkaç ayda yüksek hak edişler almak için uzman avukatlarla süreci yürütmelisiniz. Ekser Hukuk olarak, Bursa yerel mahkeme uygulamaları haricindeki tüm STK başvuru süreçlerini titizlikle denetliyoruz.
Bu konuyla ilgili profesyonel hukuki ekspertiz desteği almak için Araç Değer Kaybı çalışma sayfamızı ziyaret ediniz veya dosyanızı bize iletiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sigorta Tahkim Komisyonu süreci ne kadar sürer?
Şirkete yapılan zorunlu müracaatın akabinde Tahkim Komisyonuna online evrak gönderilmesi neticesinde, bağımsız hakemler tarafından dosyanın bilirkişi tespiti dahil nihayete erdirilmesi ortalama 4 ila 6 ay gibi makul bir sürede tamamlanır.
Ticari araçlardaki kazanç kaybı tahkimden istenebilir mi?
Mevcut ve güncel Yargıtay emsallerine göre, ticari taksi, dolmuş veya kargo araçlarının çalışamadıkları süreye ilişkin "kazanç kaybı (mahrumiyet)" bedelleri Zorunlu Trafik Sigortası teminatlarında yer almadığından Tahkim'den istenmez; genel mahkemelerde kusurlu araç sürücüsü ve sahibinden talep edilir.
Daha önce aynı parçadan hasar alan Araça değer kaybı ödenir mi?
Sigorta Genel şartları madde kuralları mucibince, daha önceki bir kazadan dolayı onarım (boya, değişim, düzeltme) gören kaporta parçası tekrar hasardar olursa "mükerrer onarım" mantığı hasebiyle o parçadan yeniden bir değer kaybı hesabı yapılamaz.