Sigorta ve Tazminat Hukuku Yönetimi

Sigorta Hukukuna Giriş ve Temel İlkeler

Günlük yaşantımızda meydana gelen ve tarafları maddi veya manevi zarara uğratan trafik kazaları, iş kazaları ve çeşitli haksız fiiller sonucunda ortaya çıkan uyuşmazlıklar, hukuk sistemimizin temel taşlarından biri olan "Tazminat Hukuku" çatısı altında değerlendirilmektedir. Sigorta ve Tazminat Hukuku alanının en temel fonksiyonu; zarara uğrayan kişinin (zarar görenin) malvarlığında veya manevi şahsiyetinde meydana gelen eksilmenin, zarara sebebiyet veren haksız fiil faili ve onun riskini üstlenen sigorta kuruluşları tarafından giderilmesidir.

Uzman sigorta avukatı olarak müvekkillerimize sunduğumuz başlıca şeffaf hizmet; sigorta Şirketlerinin genellikle mağdur aleyhine ve asgari düzeyde kurmaya çalıştıkları ödeme politikalarını bertaraf ederek, evrensel "Tam Tazmin" ilkesi gereğince müvekkilin zararının gerçek serbest piyasa değerleriyle kuruşu kuruşuna tazmin edilmesini sağlamaktır.

Araç Değer Kaybı Nedir ve Nasıl Talep Edilir?

Araç değer kaybı (vehicle value depreciation), trafik kazası onarımı sonrasında Araçın statükosu itibarıyla ikinci el serbest piyasasındaki satış değerinde meydana gelen ekonomik düşüştür. Eski yönetmeliklerde kilometre sınırları veya plastik parça istisnaları gibi mağduriyet yaratan bariyerler bulunmaktaydı.

Ancak, son yıllarda Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) arka arkaya verdiği iptal kararları ışığında mevcut güncel mevzuata göre; artık değer kaybı hesaplamalarında "Gerçek Zarar" ve "Serbest Piyasa" kriterleri mutlak baz alınmaktadır. Araç değer kaybı başvuru süreci sıkı kurallara tabidir:

• Kusur Oranı: Kazaya karışan Araçın değer kaybını talep edebilmesi için kazanın oluşumunda %100 kusurlu olmaması şarttır (Örneğin: Karşı %100, Siz %0 veya Karşı %75, Siz %25 gibi durumlarda hak doğar).
• Zaman Aşımı Süresi: Araç değer kaybı tazminatı ile hasar onarım bedeli farkı gibi maddi tazminat davalarının açılması için öngörülen kanuni (yasal) zamanaşımı süresi kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren 2 Yıldır.
• Hasarın Mahiyeti: Daha evvel aynı bölgeden hasar almamış parçaların değişimi, boyanması veya onarım görmesi gerekmektedir.

Maddi ve Manevi Tazminat Türleri

Trafik ve iş kazaları sonrası yalnızca araç metal hasarları değil, şahsa bağlı bedensel yaralanmalar ile ölümcül sonuçlar da son derece kritik tazmin yükümlülükleri doğurur.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Ölümlü trafik yahut iş kazalarında, doğrudan ölenin yakınlarına sağlanan çok ciddi bir maddi tazminat türüdür. Ölenin yaşı, gelir düzeyi, arda kalan eşin veya çocukların yaşları gibi büyük aktüeryal hesaplamalar devreye girer. Yanlış hesaplamalar hak kaybına yol açacağından, aktüerya uzmanı hukukçular ile çalışmak zaruridir.

Bedensel Zararlar (Sürekli / Geçici İş Göremezlik): Kazazedelerin hastanede tedavi gördükleri süre boyunca çalışamamalarından doğan (Geçici) kayıplar ve vücutlarında kalan kalıcı sakatlık/maluliyet oranının (Sürekli) yarattığı geleceğe dönük efor kaybı zararlarıdır.

Manevi Tazminat: Çekilen acı, elem ve ıstırabın bir nebze hafifletilmesi adına Mahkemelerin (haksız fiil durumunda kusurlu şahsa veya kuruma yöneltilen) takdir ettiği manevi tesellidir.

Dava şartları ve Hukuki Süreç Yönetimi

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.97 uyarınca, trafik sigortasına karşı dava açmadan veya tahkime gitmeden evvel ilgili Sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunmak zorunludur (Dava şartı). Başvuru sonrası yasal 15 günlük cevap ve ödeme süresi başlar.

Sigorta şirketinin zımni reddi veya eksik onarım/değer kaybı ödemesi yapması halinde hukuki mekanizmalar ikiye ayrılır:

1. Asliye Ticaret veya Asliye Hukuk Mahkemelerinde Dava İkamesi: Klasik dava yoludur. Yerel mahkemelerin ve bilirkişi atamalarının yavaş işlemesinden dolayı genellikle bedensel ve ölümlü zararlarda tercih edilmektedir.

2. Sigorta Tahkim Komisyonu: Özellikle araç değer kaybı ve hasar bakiye tazminatlarında, Adalet Bakanlığına bağlı ve hakem heyetlerinden oluşan "Sigorta Tahkim Komisyonu" na başvurmaktayız. Klasik mahkemelerin 1.5 - 2 yıl süren yargılamalarının aksine komisyon, süreci tamamen evrak üzerinden dijital ortamda yürüterek genel olarak 4 ile 6 ay arasında nihai, bağlayıcı ve ilam niteliğinde kararlar vermektedir.

Yerel Hukuki Dinamikler ve Kurumsal Çözümler

Bursa gibi lojistik ve sanayi trafiğinin çok yoğun olduğu büyükşehirlerde her gün yüzlerce zincirleme, hasarlı ve maalesef ölümlü kaza meydana gelmektedir. Bursa Adliyesi bünyesindeki Asliye Ticaret Mahkemelerinin mevcut ağır iş yükü, bazı sigorta dosyalarının gereksiz yere uzamasına sebep olabilmektedir.

Ekser Hukuk olarak, Bursa Barosu çatısı altındaki vizyonumuz ve Bursa dinamiklerini iyi okuyan teknik ekibimizle, müvekkilimizi adliye koridorlarında yormadan; hasar tespit komisyonları, yerel bilirkişiler ve arabuluculuk ofisleri ile güçlü diyaloglar ve ihtarname pratikleri yürüterek hak edişi en hızlı tahsil edilebilir kanala, sıklıkla Tahkim mekanizmalarına manipüle etmekteyiz.